Zapraszamy na naszą nową stronę - http://3liceum.edu.pl
______________________________________________________________________________________________________________
16 gru 2011 XIV Olimpiada Przyrodnicza – 2011

Zespół Przyrodniczy IV Liceum Ogólnokształcącego im. Cypriana Kamila Norwida w Białymstoku organizuje  XIV Olimpiadę Przyrodniczą dla młodzieży szkół ponadgimnazjalnych. W tym roku hasłem olimpiady i konkursu jest:

„Atmosfera”


Olimpiadę Przyrodniczą i Konkurs Przyrodniczy Gimnazjalistów przygotowują nauczyciele geografii, biologii, chemii i fizyki. Olimpiada organizowana jest od 1999 r. dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych województwa podlaskiego. Uczestnikiem olimpiady i konkursu może być każdy uczeń, który opanował wiedzę zawartą we wskazanej literaturze. Ma ona na celu, rozwijanie wśród młodzieży zainteresowania przyrodą, pogłębianie wiadomości i zdobywanie umiejętności kojarzenia faktów i procesów zachodzących w przyrodzie.

Zainteresowani uczniowie proszeni są o zgłoszenie udziału w olimpiadzie
do 5 stycznia 2012 r. do p. Małgorzaty Łupińskiej.

Zakres i literatura XIV Olimpiady Przyrodniczej:

Geografia
1) Skład i budowa atmosfery
2) Obieg ciepła w atmosferze (strefy oświetlenia Ziemi, zmiany temperatury powietrza ze wzrostem wysokości, rozkład temperatury powietrza na kuli ziemskiej. bilans promieniowania i albedo, sposoby wymiany ciepła w atmosferze)
3) Obieg wilgoci w atmosferze
4) Rodzaje wiatrów i ich charakterystyka.
5) Cyrkulacja atmosfery i ruchy mas powietrza
6) Rozkład temperatur, opadów i ciśnienia na kuli ziemskiej.
7) Klimat- jego strefowe i astrefowe zróżnicowanie.( czynniki klimatyczne, strefy klimatyczne, klimat lokalny)
8) Zanieczyszczenie powietrza atmosferycznego.

Literatura:
1) M.M. Wilczyńska-Wołoszyn – Geografia-Ziemia jako otwarty system fizycznogeograficzny, Wydawnictwo Edukacyjne Zofii Dobkowskiej.
2) D. Makowska – Ziemia WSiP
3) W.Okołowicz -Klimatologia ogólna (Procesy termiczne; Bilans cieplny Ziemi; Geograficzny rozkład i przebieg temperatury powietrza)
4) S. P. Chromow – Meteorologia i klimatologia
5) Wielka encyklopedia świata, Wydawnictwo Kurpisz.
6) Świat w liczbach WSiP
7) Atlas geograficzny

Fizyka
1) Opór ośrodka – wpływ powietrza na ruch ciał.
2) Ośrodek, w którym rozprzestrzeniają się fale mechaniczne lub elektromagnetyczne – powietrze i inne gazy oraz ich brak, czyli próżnia.
3) Powietrze jako gaz rzeczywisty i rozrzedzone powietrze jako gaz doskonały – prawa gazowe, równanie van der Waalsa.
4) Wilgotność powietrza.
5) Przepływ ciepła, promieniowanie i konwekcja w powietrzu i innych gazach.
6) Przepływ prądu elektrycznego w gazach.
7) Zmiany stanu skupienia materii na fazę lotną i z fazy lotnej.
8) Źródło pola elektrostatycznego i magnetycznego zanurzone w powietrzu lub innym ośrodku gazowym – wpływ tego ośrodka na obserwowane zjawiska.
9) Atmosfera planet Układu Słonecznego, stan i skład materii gwiazdowej.
10) Zjawiska optyczne zachodzące w powietrzu.
11) Opis cząsteczkowy budowy materii, dyfuzja i kontrakcja.
12) Prawo Archimedesa.

Literatura
1. R. Resnick, D. Halliday: „ Fizyka”
A. K. Wróblewski, J. A. Zakrzewski: „Wstęp do fizyki”
2. E. M. Rogers: „ Fizyka dla dociekliwych”
3. Sz. Szczeniowski: „Fizyka doświadczalna”
4. E. Rybka: „ Astronomia ogólna”
5. J. Kreiner: „Astronomia z astrofizyką”
7. M. Herman, A. Kalestyński, L. Widomski: „ Podstawy fizyki dla kandydatów na uczelnie wyższe”

Biologia
Zakres treści:
1. Organizmy oddychające tlenowo i beztlenowo w przyrodzie (aeroby i anaeroby),
2. Rola bakterii beztlenowych w przyrodzie i w życiu człowieka, bakterie chorobotwórcze oraz bakterie wykorzystywane w przemyśle.
3. Wymiana gazowa u roślin i zwierząt.
4. Różnorodność narządów oddechowych zwierząt.
5. Budowa układu oddechowego człowieka.
6. Wymiana gazów między układem oddechowym a krwią oraz miedzy krwią a tkankami.
7. Czynniki wpływające na sprawność i intensywność wymiany gazowej (aktywność fizyczna, wysokość geograficzna, stan zdrowia organizmu..)
8. Problemy oddechowe na dużych wysokościach (np. adaptacje organizmu do oddychania rozrzedzonym powietrzem; choroba wysokogórska).
9. Naturalne i antropogeniczne zanieczyszczenia atmosfery.
10. Efekt cieplarniany; dziura ozonowa; smog.
11. Wpływ zanieczyszczeń powietrza na funkcjonowanie żywych organizmów.
12. Wpływ zanieczyszczeń powietrza na funkcjonowanie ekosystemów.

Literatura:
1. T. Krzymowski, Fizjologia zwierząt, Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1989 r.
2. Z. Grodziński, Zoologia. Przedstrunowce i strunowce, PWN
3. H. Szarski, Historia zwierząt kręgowych, PWN
4. C. Jura, Bezkręgowce, PWN
5. W. Kunicki-Goldfinger, Życie bakterii, PWN
6. T. Umiński, Ekologia Środowisko Przyroda, WSiP

Chemia
Zakres
1. Charakterystyka gazów występujących w atmosferze.
a) Azot, wodór, tlen
b) Tlenki węgla, azotu, fosforu, siarki
c) Chlor, chlorowodór
2. Stan równowagi chemicznej i reguła przekory Le Chateliera i Brauna
3. Rozwiązywanie zadań z wykorzystaniem prawa Avogadra i prawem stosunków objętościowych.
4. Zanieczyszczenie powietrza – przyczyny i skutki.
5. Węglowodory nasycone i nienasycone

Literatura:
1. W. Trzebiatowski „Chemia nieorganiczna”
2. Krzysztof M. Pazdro „Chemia dla kandydatów na wyższe uczelnie”
3. A. Bogdańska Zarembina „ Chemia dla szkół średnich”
4. Krzysztof M. Pazdro „Zbiór zadań z chemii dla szkół średnich”
5. M. Koszmider „Chemia dla szkół średnich w zadaniach”